Doen!

Overlijden van een dierbare0-3 jaarOverlijden gezinslid van een kindje is recent (< een jaar)Doen!

Ga door je knieën
Elke (hier in haar laatste levensfase) legt uit waarom het zo belangrijk is dat we voor kinderen door de knieën gaan:


Uit: Maar ik blijf altijd bij jullie. Een film van David Blitz voor Stichting Kind en Rouw

Troostcadeau maken met de groep
Op de dag dat het nieuws binnenkomt, kunt u met de groep(en) een troostcadeau maken voor de klasgenoot die zijn vader, moeder, broer of zus moet missen.
U kunt bijvoorbeeld denken aan een tekeningen/schilderijenboek.

Troostcadeautje van uzelf
Geef het kind een troostcadeautje: bijvoorbeeld een knuffeltje, een zorgenpoppetje of een boekje. Voor boekentips klik hier. Op www.in-de-wolken.nl en www.troostgeschenk.nl vindt u meer ideeën voor troostcadeautjes. Het geven van een troostcadeautje kan een goeie aanleiding zijn om het kindje te vertellen dat u het heel naar voor hem/haar vindt en dat u hem of haar graag wil helpen en troosten.

Direct bespreekbaar maken in de groep
Bij zoiets ingrijpends als het overlijden van een gezinslid van een leerling, is het belangrijk dat de groepsgenoten (zeker de peuters) op de hoogte worden gesteld. U kunt het zelf aan de groep vertellen, samen met het kind, of het kind vertelt het zelf met of zonder zijn of haar ouder(s). 
Laat ouders van de groepsgenoten van tevoren weten wat er aan de hand is. Laat hen weten dat het in de groep besproken zal worden.

Ouder(s) wijzen op www.oudersvanjongehelden.nl
Op deze adviessite zijn specifieke informatie en tips te vinden voor ouders van peuters die een gezinslid hebben verloren.

Uitleggen wat dood zijn betekent
Doe dit alleen als kinderen erom vragen. Vraag van tevoren wel aan ouder(s) van het kind dat een gezinslid heeft verloren, wat zij het kind hebben verteld. Sluit daarop aan. Dit om verwarring bij het kind te voorkomen.
Een voor kinderen duidelijke uitleg kan zijn:
* iemand die dood is kan niet meer ademen, niet meer bewegen, niet meer voelen.
* Een dode hoeft niet meer te eten en te drinken.
* Iemand die dood is, voelt helemaal koud aan, heeft geen pijn meer en kan ook niet meer horen en zien.
* Iemand die dood is heeft zijn lijf niet meer nodig.
* Iemand die dood is, kan nooit meer levend worden. Net zoals een plant of een dier ook dood kan gaan. U kunt de uitleg bijvoorbeeld geven aan de hand van een dode insect en/of een dood blaadje.

Bespreekbaar maken 1 op 1
Maak het verlies en het verdriet bespreekbaar. Stem daarbij wel af op het kind, sluit aan bij waar het mee komt. Een peuter geeft vaak signalen waar u op kunt aanhaken. Maar soms is het voor kinderen juist fijn om het er even niet over te hebben als ze ergens anders zijn. Thuis wordt het kind er ook al steeds mee geconfronteerd. Vraag eventueel ook naar hoe hij of zij het verdriet van de ouders ervaart. Hevig verdriet van hun ouders meemaken, kan namelijk heel beangstigend zijn voor kinderen. Leg de peuter uit dat het weer over zal gaan. Vaak gaat dit beter alspelend. Peuters kunnen zich vaak ook beter uiten in tekeningen en in spel.
Dring niet aan als het kind op dat moment niet wil praten.

Ontschuldigen
Peuters voelen zich vaak schuldig over de dood van een dierbare. Ze denken dat zij het hadden kunnen voorkomen door iets niet of juist wel te doen. Vertel dat kinderen er nooit iets aan kunnen doen als iemand die belangrijk voor ze was, dood is. Zorg dat het kind over zijn schuldgevoelens kan praten, wimpel ze niet meteen weg.

Steeds opnieuw vragen beantwoorden
Er kunnen vragen komen als: "Ziet hij mij nog? Ademt zij nu nog? Wanneer gaat Sarah weer leven?" Geef kleuters op zulke vragen eerlijke en duidelijke antwoorden in simpele taal.
Als u niet weet wat u moet antwoorden dan kunt u dat gerust eerlijk zeggen: “Dat weet ik niet” of “Wat denk jij?”. Veel kinderen hebben zelf al antwoorden bedacht.

Regels en grenzen handhaven
Kleuters hebben behoefte aan grenzen en duidelijke regels. Een kind dat een ingrijpende gebeurtenis heeft meegemaakt, zoals het overlijden van een gezinslid, heeft zo mogelijk nog meer behoefte hieraan. Word niet boos als een kind regels overtreedt, maar leg uit dat hier die regels gelden.

Alert bij gesprekken over ziekte/dood
Als er in de groep wordt gesproken over ziekte/dood/vaders/moeders/broers/zussen, hou dan rekening met de gevoelens van het kind dat zijn vader of moeder, broer of zus heeft verloren.  Laat merken dat het misschien lastig is voor het kind.

Alert op vaderdag/moederdag
Als een kind de vader of moeder heeft verloren, wees dan alert op vader- of moederdag. Bespreek van tevoren met het kind wat het wil. Geen moeder/vaderdagcadeau maken? Wel een moeder/vaderdagcadeau maken en dit bijvoorbeeld op het graf leggen of bij de urn. Of het cadeau aan iemand anders geven. Bijvoorbeeld de andere ouder of een andere dierbare.

Als de overledene kanker had, wijs de ouder(s) op http://www.kinderkanker.nl/kindersite/ChemoKasperv4.htm
Dit is een prachtig, helder en informatief online boekje.
Het gaat over een kind met kanker, maar is ook heel geschikt om de ziekte kanker en chemotherapie aan kinderen uit te leggen. In het boekje winnen Chemo-Kasper en zijn vrienden het van de kanker. Naar aanleiding van het online-boekje kan worden uitgelegd dat de kanker soms helaas sterker is dan Chemo-Kasper en zijn vrienden.

Zorgen?
Als u de indruk heeft dat het niet goed gaat met een kind en denkt dat begeleiding van een professional bij het verwerkingsproces zinvol kan zijn, aarzel dan niet om uw zorg met ouders te delen. Ouders zien vaak niet hoe hun kind zich buitenshuis gedraagt en zijn blij met uw informatie - zolang deze zonder oordeel is. Als ouders uw zorg delen en begeleiding willen zoeken, kunt u hen wijzen op deze praktijkenzoeker.
Praktijken voor Jonge Helden


Meld je nu aan voor onze nieuwsbrief!

Vind ons leuk op Facebook!
4_6_.jpg

Maak het verlies en het verdriet bespreekbaar.